Επιστολή στον φίλο μου τον Ψυχίατρο

ΑΞΙΟΤΙΜΕ Καθηγητά της Ψυχιατρικής, αγαπητέ φίλε Χρήστο,

Εύχομαι το 2026 να σε βρίσκει υγιή και ευτυχισμένο, όπως σου αρμόζει. Παίρνω το θάρρος και ενάντια στο ημερήσιο ευχολόγιο να κοινοποιήσω μια – υποτιθέμενη – συνεδρία από τις εκατοντάδες άτυπες που έχουμε «διαπράξει» και που η προσφορά σου στην κατάκτηση της ψυχικής ισορροπίας τόσο της δικιάς μου όσο και του φιλικού οικοσυστήματος, που εμφορείται από τις ίδιες αξίες και αρχές, είναι μεγίστη.

Ξέρεις Γιατρέ των Ψυχών ότι ως θαλερός καλπάζων ημιαναβάτης της τρίτης ηλικίας δεν μηρυκάζω ηθικισμούς και ούτε αντιλαμβάνομαι τον κόσμο με την πρωτογενή ματιά του εφήβου, πράττω όμως ως έφηβος, διότι μου δίνεται αυτήν η σπάνια ευκαιρία να συμμετέχω σε κοινωνικές δράσεις που δύνανται να αποτελέσουν έστω μια μικρή παρέμβαση στη διαδρομή προς την επίτευξη μιας ποιοτικής ζωής.

Μία από αυτές τις παρεμβάσεις – δράσεις περιλάμβανε ενημέρωση από την εθελοντική πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης του γενικού πληθυσμού σχετικά με το αλκοόλ που σερβίρεται στους ανηλίκους από τα «υγειονομικά» (sic!) καταστήματα και σαφέστατα σχετικά με τον καπνό, που πωλείται αφειδώς στους εφήβους και που καταστρέφει τους νεανικούς οργανισμούς.

Ναι, πιστεύω στην υπηρεσία της ενημέρωσης που προσφέρει εθελοντικά ένα μέρος της κοινωνίας, όπως σίγουρα πιστεύω και στη νομοθετική επιταγή για τιμωρία όσων ευθύνονται για την προώθησή των συγκεκριμένων «αγαθών» στους ανηλίκους.

Η μέρα κύλισε θαυμάσια και το βράδυ θα το γιορτάζαμε με τους «υπερήλικους» φίλους στο θεματικό πάρτι εποχής με μπόλικο χορό και κέφι και μάλιστα στον χώρο του 5άστερου, όπως αρμόζει σε γεραρούς αλλά αειθαλείς -ηντάρηδες.

Θεωρώ Γιατρέ ότι η άτυπη συνθήκη μεταξύ των συνομηλίκων είναι ακριβώς, το είδος της μουσικής, τα ακούσματα, ο συγκεκριμένος χορός, που συνοδεύει τους ήχους και που δημιουργεί το κέφι, ένα απέραντο χαμόγελο και η συμπάθεια για την λειτουργικότητα της ηλικίας που ξέρει να διασκεδάζει.

Και όμως στους 1.500 συμμετέχοντες σχεδόν 20, ναι μόνο 20, έσπασαν την συνθήκη της 5ωρης συμβίωσης καπνίζοντας και περιφρονώντας τον Νόμο που απαγορεύει ρητά το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους που φιλοξενούν ένα υπερμέγεθες πλήθος, κι όλα αυτά, ενώ ο εξωτερικός διάδρομος ήταν μόλις 2 μέτρα απόσταση, όπου αρκετοί έβγαιναν να καπνίσουν το τσιγάρο τους και επέστρεφαν για να διασκεδάσουν μαζί μας.

Η πλειονότητα συνέχιζε να χορεύει ξέφρενα στους αγαπημένους ρυθμούς, αλλά η αφεντιά μου έπεσε σε περισυλλογή, γιατί κάποιοι από τους καπνίζοντες ήταν γονείς των μαθητών μου, για τους οποίους ντράπηκα και μονολογώντας κάθισα, αφού η επιθυμία η δικιά μου και των φίλων μου, να βγουν έξω να καπνίσουν, δεν έγινε δεκτή και όντας στο τρίτο μπουκάλι πόσης ήταν αδύνατη οποιαδήποτε συνεννόηση. Οι υπεύθυνοι του χώρου κώφευσαν ή αδιαφόρησαν, οπότε μετά από μισή ώρα αποχωρήσαμε, ευτυχώς οι περισσότεροι διατηρώντας το κέφι τους και καθιστώντας την εμπειρία μια πολύ ωραία ανάμνηση.

Σε ρωτάω γιατρέ, είναι αρκετή η παραβίαση μιας φιλικής συνθήκης που νομιμοποιεί τον συγχρωτισμό λίγων ωρών, ώστε να προκαλέσει στον υποφαινόμενο αρνητικά συναισθήματα; Είναι αρκετή, ώστε να επέλθει η απογοήτευση για τη μη συνέχιση των μικρών δράσεων για μια υγιή ζωή; Είναι αρκετή, ώστε να πάψουμε να ηθικολογούμε απέναντι στα παιδιά μας και τους μαθητές μας  για μια κοινωνία που αδιαφορεί; Πόσο αξίζει ο Εθελοντισμός όταν η τήρηση του νόμου είναι κενό γράμμα και οι θεριακλήδες μιας άλλης εποχής κυριαρχούν;

Θα ήθελα να απαντήσω, φίλε γιατρέ, και συγνώμη, γιατί παίρνω θέση χωρίς συνταγές και καθησυχασμούς, δεν είναι η πράξη μόνη της που πληγώνει, αλλά η επανάληψή της μέσα σε ένα περιβάλλον που προσποιείται πως δεν βλέπει. Είναι η σιωπηρή ανοχή που διαβρώνει την εμπιστοσύνη, η αίσθηση πως η ευθύνη βαραίνει πάντα τους ίδιους και ποτέ το σύνολο. Κάπως έτσι, η ατομική ή η ομαδική  προσπάθεια μοιάζει μάταιη, η συνέπεια γραφική και η παιδαγωγική υπόδειξη υποκριτική. Και τότε ο άνθρωπος, κουρασμένος όχι από τον αγώνα αλλά από την άνιση μάχη, αναρωτιέται αν η ευπρέπεια είναι αρετή ή απλώς ένα βάρος που οι λίγοι συνεχίζουν να σηκώνουν για να μπορούν οι πολλοί να αδιαφορούν…

Με εκτίμηση και φιλία

Βασίλειος Αδάμος